الشيخ علي المشكيني
70
تفسير روان (فارسى)
اشاره است به اين مطلب كه موسى در ايام جوانى در دربار فرعون ، روزى ديد كه مردى قبطى با مردى سبطى يعنى از بنىاسرائيل در جدال و ستيزه است ، سبطى موسى را به يارى طلبيد ، موسى مشتى بر سر قبطى زد كه همانجا جان سپرد . خبر اين حادثه در شهر پيچيد و قبطيان در مجتمعشان دربارهء كشتن موسى تبادل نظر كردند كه يكى از ياران موسى مطلب را به او رسانيد و صلاح بر اين شد كه موسى از شهر بيرون رود . و اندوه موسى در اينجا از ترس گرفتارى و قصاص بود و نجات هم در اين بود كه خداوند راه فرار را براى او هموار ساخت . وَفَتَنَّاكَ فُتُوناً يعنى : اى موسى ، از آن زمان تا حال ، تو را در بوتهء امتحان نهاديم و آزمايشى بس عجيب و عظيم انجام داديم . يعنى آن روز كه ناگهان از ترس جان خود از ميان رفاه زندگى در قصر فرعون بيرون آمدى و فاصلهء ميان مصر و مَديَن را كه بيش از سى فرسخ است با پاى برهنه پيمودى و به جهت نبود غذا از علفهاى صحرا تغذيه كردى به گونهاى كه ظاهر شكم و بشرهات به كبودى گراييد و بر سر چاه مدين از غايت گرسنگى بر خاك افتادى و در نهايت به هشت سال يا ده سال شبانى شعيب تن در دادى . فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِى أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلَى قَدَرٍ يَا مُوسَى يعنى : اى موسى ، پس از ترك مصر به سوى مدين چندين سال در ميان اهل مدين درنگ كردى سپس بر طبق تقديرى آمدى . يعنى سالها در مدين ماندى و فصل مُشبعى از عمر خود را تحت تربيت پيامبرى چون شعيب و عمل به برنامهاى چون دين حنيف ابراهيمى سپرى كردى و الآن در وقتى معين و قدر و منزلتى صالح بر انتخاب به نبوت و رسالت از حيث سن و مراحل جسمى و كمالات روحى و اخلاقى و توان ادارهء ملت و مبارزه با طغيانگرانى مانند فرعون و يارانش آمدى . وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِى يعنى : اى موسى ، اكنون من تو را براى خودم ساختم و مورد احسان و انعام قرار دادم . مراد آن است كه تو را مخصوص خود كردم و كمالات جسمى و روحى بخشيدم و وظايف ابلاغ شريعت و كتاب آسمانى را به عهدهء تو گذاشتم .